Elektronik Atıkların Oluşturduğu Tehdit ve WEEE-RoHS Yönetmeliklerine Genel Bir Bakış

Öz

Teknolojinin bir çığ gibi büyüdüğü günümüzde, dünyanın bir yerinde yeni bir ürün geliştirilmekte ve başka bir yerinde bu ürün üzerine ekleme yapılarak başka bir ürün tasarlanmaktadır. Yapılan bu tasarımlar ise beraberinde birtakım tehditler ve sorumluluklar getirmektedir. Üretimi yapılan her bir elektrikli/elektronik cihaz kullanım ömrü tamamlandıktan sonra uygun ortam ve koşullarda imha edilmezse ya da tamir edilip tekrar kullanıma kazandırılmazsa doğa için tehlike oluşturur. Hayatımızın vazgeçilmez parçaları olan elektrikli ve elektronik cihazlar birer elektronik atık (e-atık) haline geldiğinde yapılarında bulunan zararlı maddeler bilinçsiz bir şekilde doğaya salınmaktadır. Bunun sonucu olarak çevre kirliliği artmaktadır. Avrupa Birliği 2003 yılında yürürlüğe aldığı WEEE (Waste from Electrical and Electronic Equipment) ve RoHS (Restriction of Hazardous Substances) yönetmelikleri ile birlikte çevre ve insan sağlığına düşman olan bu zararlı maddelerin doğaya karışmasını en aza indirmeyi, çevre ve insan sağlığını korumayı hedeflemiştir. Bu çalışmada elektrikli ve elektronik cihazların birer e-atık haline geldiğinde nasıl sonuçlar doğurduğu, e-atıklarda bulunan zararlı maddelerin neler olduğu, Avrupa Birliği yönetmelikleri olan WEEE ve RoHS’un amaç ve kapsamları üzerinde bir literatür araştırması yapılmış olup çalışma sonunda ise elektroteknik, makine sanayisi üreticisi olan Emas’ın ürünleri için yaptırmış olduğu bir RoHS testi sonucu gösterilmiştir. Bu çalışma ile tüketici ve üreticilerin insan-çevre sağlığı hakkında bilinçlenmesi hedeflenmiştir.